Historia szczepień
Jak rozwijały się akcje szczepień lisów przeciwko wściekliźnie w Polsce.
Wprowadzenie
Wścieklizna jest groźną chorobą wirusową, na którą wrażliwe są wszystkie gatunki ssaków, w tym ludzie. W Polsce rezerwuarem wścieklizny jest lis rudy. Lisy mogą zarazić wścieklizną inne zwierzęta domowe i dzikie, a także ludzi. Aby zapobiec rozprzestrzenianiu się tej śmiertelnej choroby, Inspekcja Weterynaryjna prowadzi szczepienia lisów wolno żyjących.
Jak przeprowadza się szczepienia?
Szczepienia lisów przeciwko wściekliźnie mają na celu:
- Ochronę zdrowia publicznego: zmniejszenie ryzyka przeniesienia wirusa na ludzi oraz inne zwierzęta.
- Ochronę zwierząt: zapobieganie rozprzestrzenianiu się wścieklizny w populacjach dzikich i domowych zwierząt.
- Kontrolę populacji: zdrowa populacja lisów pomaga w zachowaniu równowagi ekosystemów.
Akcja szczepień polega na zrzutach przynęty zawierającej szczepionkę doustną z samolotów lub śmigłowców oraz na ręcznym wykładaniu (stosowany produkt: Rabadrop, zawiesina doustna).
Przed akcją prowadzone są działania informacyjne — komunikaty publikowane są w miejscowościach objętych szczepieniami oraz w miejscowościach sąsiednich.
Historia szczepień lisów w Polsce
1993 — rozpoczęcie akcji
Wiosna 1993: start szczepień w pasie 80 km od zachodniej granicy Polski.
Objęte województwa:
- szczecińskie
- gorzowskie
- zielonogórskie
- jeleniogórskie
Zrzut szczepionki odbywał się na liniach z zachodu na wschód — 30 szt. na 1 km², linie co 1852 m.
Rozszerzenie akcji
W kolejnych latach obszar szczepień rozszerzono do pasa 100 km, a następnie na całe województwa:
- zachodniopomorskie
- lubuskie
- dolnośląskie
- opolskie
- małopolskie
- podkarpackie
Następnie objęto również:
- łódzkie
- wielkopolskie
- świętokrzyskie
- częściowo pomorskie i kujawsko-pomorskie
Zrzuty nadal prowadzono liniami zachód–wschód, 25 szt. na km², linie co 1000 m.
Mapa zrzutów szczepionki – Wisła i główne miasta
2025 — aktualny zasięg szczepień
W 2025 roku szczepienia obejmują:
- warmińsko-mazurskie (częściowo)
- podlaskie
- mazowieckie
- lubelskie
- świętokrzyskie
- małopolskie
- podkarpackie
Zrzuty prowadzone są liniami zachód–wschód oraz północ–południe, 20–30 szt. na km², linie co 500 m.